Dierenartsen Zonder Grenzen heeft net een MO*paper gepubliceerd over rondtrekkende veehouders, geschreven door Koen Van Troos, onze beleidsmedewerker. De volledige papier is hier te lezen en is heel erg de moeite om een beter beeld te krijgen van de nomadische veeteelt en de uitdagingen waarmee deze veehouders te kampen hebben.
Hieronder alvast enkele interessante quotes uit de paper met een paar toevoegingen van mezelf over de situatie in Karamoja:
"Mobiliteit staat centraal in het leven van de nomadische veehouders. Door rond te trekken, maximaliseren ze het potentieel van droge en semi-aride gebieden en overtreffen ze de productiviteit van andere landbouwmethodes in gelijkaardig klimatologische omstandigheden, zoals de sedentaire veeteelt en de akkerbouw. Mobiliteit zorgt voor een optimale productiviteit, is essentieel voor de handel en doet ook dienst als overlevingsstrategie."
"Veehouders hebben weinig vertrouwen in banken en investeren liever in kuddes dan hun geld toe te vertrouwen aan een bank. Zo vormt de kudde een soort van mobiele spaarbank die de familie de hele tijd bij zich heeft."
Voor de Karamajong zijn hun koeien en geiten veel meer dan enkel voedsel of marktwaar. Naast de beschreven spaarbank, staan deze dieren ook centraal in al hun culturele en sociale rituelen: de bruidsprijs bestaat uit koeien en geiten, de kledij tijdens rituelen is deels gemaakt uit huiden van dieren (en de rok doet tijdens de dans zelfs denken aan een koeienstaart) en de ziener leest de toekomst in de darmen van een geofferde geit. Elk offer dat gebracht wordt, gebeurt duidelijk met pijn in het hart en met een groot respect voor het dier.
"Rondtrekkende veehouders hebben een strategisch voordeel omdat ze hun dieren gebruiken om lokale vegetatie – die niet geschikt is voor menselijke consumptie – om te zetten in hoogwaardig voedsel en energie. Doordat ze een eeuwenoude praktijk beoefenen, zijn hun dierenrassen aangepast aan de schaarse vegetatie en de moeilijke levensomstandigheden. Op die manier dragen ze bij aan de biodiversiteit. Ze blijven nooit lang ter plaatse, zodat de vegetatie voldoende tijd heeft om zich te herstellen en opnieuw te groeien."
"Verder draagt de rondtrekkende veehouderij bij tot de voedselzekerheid en een betere voeding. Dierlijke producten bevatten namelijk eiwitten, vetten en voedingsstoffen als ijzer, zink en vitamine A. Die voedingsstoffen leveren noodzakelijke energie voor iedereen en zijn essentieel voor mensen met een beperkte toegang tot voedsel, zoals jonge kinderen."
Zoals sommigen onder jullie weten, at ik in België veelal vegetarisch, voornamelijk door mijn verzet tegen de grote ecologische voetafdruk van het vlees in de supermarkt. Land wordt geroofd van boeren in Brazilië om onze koe te kunnen voeden. En die boeren kampen daardoor zelf met voedselonzekerheid, terwijl ons veevoeder op hun land groeit. Bovendien draagt onze intensieve veeteelt bij aan klimaatverandering en wordt er enorm veel water verbruikt. En zo zijn er talloze argumenten en voorbeelden waarom de intensieve veeteelt en onze hoge vleesconsumptie in België niet duurzaam is, met uitzondering van enkele kleinschalige, doordachte initiatieven.
Hier is mijn positie ten aanzien van vleesconsumptie volledig anders: vlees en zuivelproducten zijn ten eerste erg noodzakelijk voor de bevolking om in hun voedselbehoeftes te voorzien. Daarenboven dragen de rondtrekkende veehouders net bij aan biodiversiteit en is hun manier van leven net één van de meest productieve voor dit semi-aride land. Tot slot, hebben de dieren hier een prachtig leven: ze grazen de hele dag in hun kudde, vergezeld door hun herder.
De paper focust ook op een aantal uitdagingen
Eén daarvan is de impact van klimaatverandering. De uitkomst van de klimaattop in Lima was jammer genoeg weer beperkt in dit opzicht. Ja, er werden beloftes gemaakt inzake uitstootvermindering (voor wat deze beloftes waard zijn, kijk maar naar voorgaande beloftes). Maar wat met de aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering, die voornamelijk ontwikkelingslanden treft? Droogtes en onregelmatige patronen van regen (die dan vaak ineens te hevig zijn), teisteren Karamoja. De boeren en agropastoralisten weten niet meer waaraan en waaraf: zal deze keer de regen op tijd komen? Of zoals vorig jaar met twee maanden vertraging? En als de regen komt, zal die dan zo hevig zijn dat de volledige oogst wegspoelt?
Een ander aspect is landrechten. Dit weekend heb ik een lokale gemeenschap ontmoet waarvan zonder overleg een deel van hun land ontnomen werd (hierover volgt nog een uitgebreide post). Speculatie met land is alomtegenwoordig, en de lokale, vaak analfabete bevolking, verliest zonder inspraak haar land.
Een aangepast wettelijk kader, met inspraak van de lokale bevolking, is dan ook broodnodig om hun rechten en levenswijze te respecteren.
"Hoe komt het dat deze politieke wil ontbreekt in verschillende landen en regio’s in Afrika? Enerzijds worden rondtrekkende veehouders nog te vaak gemarginaliseerd, niet erkend voor hun bijdrage in de reële economie en hebben ze geen toegang tot de beleidsprocessen. [...] Anderzijds is er dus ook nog onvoldoende kennis en begrip voor de nomadische veetelers.[...] nationale politici en lokale autoriteiten beschouwen rondtrekkende veehouders als onruststokers en vinden hun manier van leven ouderwets."
Maar integendeel...
"Als hun mobiliteit gegarandeerd en wettelijk verankerd zou zijn, zouden zij ten volle kunnen bijdragen aan de voedings- en voedselzekerheid, de economische ontwikkeling en het terugdringenvan de klimaatverandering."
Geen opmerkingen:
Een reactie posten